HİMAYE-İ ETFAL İŞLERİ (1933)
Himaye-i Etfal Cemiyetinin bütün memlekete şamil çocuk koruma teşkilâtı 1923’den sonra başlamış ve 1924 senesinde Cemiyetin memlekete, muhtelif yerlerinde çalışan 12 şube ve merkezi olup 1933’de bu miktar memleketin iç ve dışında 123’ü faal olmak üzere 485’dir.
Cemiyet gene bu devre içinde Beynelmilel Himaye-i Etfal İttihadına girdi. Ve bu ittihadın senelik toplantılarına ve her türlü müessir münasebetlerine iştirak etti. İttihat tarafından neşredilen çocuk hakları beyannamesini 1931 senesinde Türkiye namına Reisicumhur Gazi Mustafa Kemal Hazretleri imza etti.
Cemiyetin on senelik çalışma hulâsası umumî merkezde 139.445 ve merkezde 679.611 olmak üzere 816.056 çocuk yardım görmüştür. Ve bu yardımların senelik nispetleri şudur:
1924’de 7.832,
1925’de 15.300,
1926’da 89.178,
1927’de 82.890,
1928’de 101.336,
1929’da 97.306,
1930’da 81.649,
1931’de 119.174,
1932’de 142.487,
1933’de 197.674 çocuk.
Yapılan Yardımlar ve Mahiyetleri
1 — Ana Kucakları
Kucaklar memlekette türlü sebeplerle hastalık, fakirlik, cahillik, gayrimeşru doğumlar ve saire, bakımsız kalan çocukları toplamak ve bu suretle çocuk ölümlerinin kat’î bir şekilde önüne geçmek için açılır.
Umumî merkez bunlardan bir tanesini Ankara’da, Keçiören’de 1924 senesinde açmış ve bu müessese gündelik ortalama 45 çocuğa bakmıştır. Bunlar ailelere evlât, mekteplere talebe olarak yerleştirilmiştir. Şimdi 125 çocuk vardır.
2 — Kreşler
Kreşler gündüzleri çalışan veya hastalık, yalnızlık gibi sebeplerle çocuklarına bakamayan analara yardım için açılan gündüz bakım evleridir.
Bu müesseseler şimdiye kadar İzmir, İstanbul, Bursa gibi büyük şehirlerde açılmıştır. Ankara’da umumî merkez 1932 senesinde açılmıştır. Ankara’daki kreşin çocuk kadrosu 60’tır. Bu bütün memleketteki kreşlerde her gün vasatî olarak 300 çocuğa bakılmaktadır.
3 — Doğum Evleri
Bu müesseseler memlekette doğum emniyetini tesis için açılmaktadır.
Cemiyet teşkilâtı tarafından ilk doğum evi 1932 senesinde Bakırköy Şubesi tarafından açılmıştır.
4 — Ebeler
Cemiyetin belli başlı merkezlerinde doğumlar için çalışan bedava ebeler vardır.
Bu ebeler vasıtasıyla şimdiye kadar umumî merkezde ve merkezlerde 1512 muvaffakiyetli doğum yapılmıştır.
5 — Sıhhî Süt
Cemiyet büyük şehirlerde (İzmir, İstanbul, Tokat, Ankara) ve teşkilâtı müsait olan yerlerde süt çağındaki çocukların sıhhî süt ihtiyaçlarını temin etmek üzere süt damlalarını idare etmektedir.
Şimdiye kadar temin edilen faydalar çok mühimdir.
On sene içinde umumî merkezde devamlı olarak bir süt çağı çocuğu 7629 ve bütün bedava dağıtılan süt 118.597 kilodur.
6 — Poliklinikler
Cemiyetin polikliniklerinde mütehassıs çocuk doktorları çalışır.
Bunlar bir taraftan muhtaçlara mütehassıs çocuk doktoru bulunmayan, diğer taraftan da bu doktorlara tediye iktidarında olmayan aileler içindir.
On sene içinde cemiyetin umumî merkezinin idare ettiği poliklinikte 71.588 ve bütün cemiyet teşkilâtında bu rakamdan ayrı 103.877 hasta çocuk muayenesi ve tedavisi edilmiştir.
7 — Diş Tedavileri
Bu küçük ve mektep çağındaki çocukların ve emzikli veya hamile kadınların dişlerini tedavi için yapılan ve yapılması teşkilât arasında teşvik edilen bir hizmettir.
Şimdilik bunlardan yalnız bir tanesi Ankara’da umumî merkezde çalışmaktadır.
Ve şimdiye kadar 11.400 diş hastasını tedavi etmiştir.
Himaye-i Etfal fakir çocukların ve emzikli anaların yıkanması için bedava hamam ve banyolar tesis etmiş, on bin defa fazla çocuk ve ana yıkanmıştır.
Himaye-i Etfal bilhassa çocuk bahçelerine ehemmiyet vererek Ankara’da mükemmel bir numune bahçesi yapmıştır.
Bu bahçeye her gün vasatî 400 çocuk devam etmektedir.
Memleketin muhtelif yerlerinde de Himaye-i Etfal ve Belediye, hususî idareler yardımı ile çocuk bahçeleri yapılmasına çalışılmaktadır.
Cemiyet ilk defa olarak çocuk bakıcı hemşireler mektebi açmıştır.
Bu mektepte yetişen talebe çocuk bakıcısı olarak memleketin her tarafına yayılacaklarından ve usullerini öğreteceklerinden Himaye-i Etfal teşekkül eder.
11.532 çocuğa 329.630 kap yemek yedirilmiştir.
253.903 çocuğa yeni elbise giydirilmiş,
111.123 çocuğa ayakkabı,
14.023 çocuğa basket,
21.653 çocuğa çorap verilmiştir.
23.098 çocuğa mektep kitapları verilmiş,
9.138 çocuğa para yardımı yapılmıştır.
Himaye-i Etfal çocuk sevgisini artırmak için çocuk haftası yapmıştır.
Her sene bu hafta kutlanılarak şenlikler yapılmakta, konferanslar, temsiller, müsamereler verilerek yetim, yoksul çocukların hayatını koruyacak vasıtalar ve teşebbüsler yapılmaktadır.
Yalnız 1933 senesinde 800 konferans verilmiştir.
Nutuk, toplantı ve ilmî, fennî, hasbihaller 1500’ü bulmuştur.
23 Nisan çocuk haftası gittikçe artan bir heyecan ve alâka ile kutlanan bir çocuk bayramı hâlini almıştır.
Cemiyet neşriyatı ile tetkik, tebliğ, mahsul risaleler, makaleler, broşürler, temsilî resimler, grafikler, fotoğraflarla daima maksadına vasıl olmak için uğraşmaktadır ki bu mesai sayesinde 816.056 çocuğun hayatını korumuş ve kurtarmıştır.
- T.C 10 YIL (1923-1933) İsmli kitapçıktan Himaye-i Etfal Cemiyetini ele alan bölüm (s167-168) aynen çevrilerek yayınlanmıştır.
