OKUL SOSYAL HİZMETİNDEKİ EKSİKLİK: BİR EĞİTİM VE HUKUK SKANDALI – ZORBALIK, SİLAHLI SALDIRILAR, ÇKK M. 6-44’ÜN İHLALİ, SOSYAL HİZMETLERİN DIŞLANMASI VE MEVZUATIN İPTALİ İÇİN YOL HARİTASI
SHU Nihat Tarımeri
ÖZET
Türkiye’de okullarda sosyal hizmet birimlerinin ve sosyal hizmet uzmanlarının istihdamının yasal ve kurumsal bir karşılığının bulunmaması, eğitim sisteminin en büyük yapısal eksikliklerinden biridir. Her dört çocuktan birinin akran zorbalığına maruz kaldığı, siber zorbalığın hızla arttığı ve zorbalığın doğrudan ölümlere yol açtığı bir ortamda, Nisan 2026’da Şanlıurfa Siverek ve Kahramanmaraş’ta meydana gelen silahlı okul saldırılarında 8 öğrenci ve 1 öğretmen hayatını kaybetmiş, çok sayıda kişi yaralanmıştır. Bu trajedilerin ardından öğretmenler iş bırakma eylemleri düzenlemiş ve TBMM, olayları tüm boyutlarıyla araştırmak üzere bir Meclis Araştırma Komisyonu kurmuştur.
Mevcut düzenlemeler (14 Ağustos 2020 tarihli Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği ile 2002/11 sayılı Psikososyal Müdahale Hizmetleri Genelgesi), psikososyal destek görevini eğitimi ve yetkisi olmayan rehber öğretmenlere yükleyerek hem yetki gaspına hem de Çocuk Koruma Kanunu (ÇKK) m. 6 ve m. 44’ün açık ihlaline ve sosyal hizmetlerin sistematik olarak dışlanmasına yol açmaktadır.
Bu makale, okul sosyal hizmetinin yokluğunu bir hukuk, insan hakları ve vicdan sorunu olarak ele almakta; ÇKK m. 6 ve m. 44’ü aynen yansıtarak bu maddelerin okul ortamında nasıl ihlal edildiğini, Anayasa’nın 2, 10, 41, 42, 90 ve 124. maddeleri, BM Çocuk Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı, Pekin Kuralları ve IFSW 2018 Küresel Etik İlkeleri çerçevesinde tartışmaktadır. Makalede ayrıca, zorbalık ve silahlı saldırı verilerine dayalı bir ihtiyaç analizi, CİMER ve MEB’e yapılacak başvuru dilekçesi örneği, Danıştay’da dava açma stratejisi, kamu denetçiliği, TBMM lobiciliği ve AİHM yoluna ilişkin somut adımlar detaylandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Okul sosyal hizmeti, zorbalık, okul saldırıları, Çocuk Koruma Kanunu m. 6, m. 44, rehberlik yönetmeliği, genelgenin iptali, sosyal hizmetlerin dışlanması, pasif avukatlık, Anayasa m. 90, Avrupa Sosyal Şartı, TBMM Araştırma Komisyonu.
GİRİŞ: Çocuklar Ölürken, Neden Sadece Soruşturma Açılıyor?
16 Aralık 2025’te İzmir’de 16 yaşındaki Kemal Utku Taş, okul gezisinde maruz kaldığı akran zorbalığına dayanamayarak hayatına son verdi. Ancak bu trajedi, 2026 yılının Nisan ayında yaşananlarla kıyaslandığında adeta bir “uyarı” niteliğindeydi. Çünkü Nisan 2026, Türkiye’de okul güvenliği ve çocuk koruma sisteminin tamamen iflas ettiğini gösteren iki büyük felakete sahne oldu.
14 Nisan 2026 – Şanlıurfa Siverek: Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne silahla giren bir kişi, sınıfları hedef alarak ateş açtı. Aynı gün Kahramanmaraş’ta bir ortaokul öğrencisi, çantasında 5 silah ve 7 şarjörle okula gelerek bir katliam girişiminde bulundu. İçişleri Bakanı’nın açıklamasına göre, her iki saldırıda toplam 9 kişi (8 öğrenci ve 1 öğretmen) hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı, 6’sının durumu ağırdı.
Olayların ardından öğretmenler sendikalar aracılığıyla iş bırakma eylemleri düzenleyerek okullardaki güvenlik açığını ve rehberlik hizmetlerinin çöküşünü haykırdılar. TBMM ise, bu korkunç tabloyu tüm boyutlarıyla araştırmak üzere Nisan 2026’da geniş kapsamlı bir Meclis Araştırma Komisyonu kurdu. Komisyonun gündeminde, saldırganların profili ve suça sürüklenme nedenlerinden (kriminoloji) okullardaki güvenlik boşluklarına, rehberlik hizmetlerinin yetersizliğinden okul sosyal hizmetinin yokluğuna kadar birçok kritik başlık yer aldı.
Bu makale, işte bu acı olaylardan yola çıkarak, okul sosyal hizmetinin yokluğunu bir hukuk ve insan hakları sorunu olarak ele almakta; Çocuk Koruma Kanunu’nun 6 ve 44. maddelerini aynen yansıtarak, bu maddelerin okullarda neden işlemediğini, sosyal hizmetlerin sistematik olarak dışlanması boyutuyla birlikte tartışmaktadır.
EKTE DEVAM EDECEK : sos hiz.okul
