Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu Muayenehaneleri, Çocuk Dispanserleri
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu’nun tarihsel gelişimine baktığımızda, kurumun ilk yıllarında, parasal yardımlara ağırlık verdiğini görürüz. 1922 yılında çalışmalar muayene ve tedavi, para yardımı ve koruma olarak yapılmıştır.
1923 yılında yiyecek yardımına ağırlık verilmiş, 1924 yılında ise paralı ve parasız süt dağıtımı işine girilmiştir. 1925 yılından itibaren yiyecek yardımı, doğum yardımı, okul malzemeleri dağıtımı yapılmış, 1926 yılında da bu hizmetler sürdürülmüş, 1927 yılında kurum banyoları açılmış, 1928 yılından itibaren çocuk bahçeleri kurulmaya başlanmıştır.1929 yılından itibaren kuruluşlara ağırlık verilerek, doğrudan koruma çalışmaları başlatılmıştır.
Kurum’un ilk yaptığı çalışmalardan birisini muayenehaneler oluşturmuştur. Özellikle savaş sonrasında yaşanan geçim sıkıntısı nedeniyle çocuklarda görülen yetersiz beslenme ve beraberinde getirdiği sağlık sorunlarının çözümü amacıyla muayenehanelerin açılmasına ağırlık verilmiştir.
“Merkez ve Kollarımızdan çevreleri elverişli olanların hasta çocuk ve annelerinin muayeneleri için muayenehaneleri (poliklinik) ve dispanserleri vardır. Kurumumuz’un bu yardımları arasında bu muayenehaneler ve dispanserler maddi ve manevi büyük fayda ve tesirler göstermektedir. Memleket sıhhati, milli bünyemizle doğrudan doğruya ilgili olan bu yardım işimiz çocuk davamızda ve çocuk esirgeme sisteminde önemli bir vazifedir.
“Her Merkez ve Kolumuzda birer muayene odası ve muayene servisi bulunması beklenir. Bunun kuruluşu o kadar masraflı ve güç değilse de selahiyetli doktor ve hemşire temini henüz güçlükten kurtulamamıştır. Bunlarla beraber Merkez ve kollarımızın azimli ve müteşebbis arkadaşlarımız etraflarındaki hastane ve dispanser doktorlarının değerli yardımlarını temin ederek bu çok faydalı servisi kurmağa ve yürütmeğe muvaffak olmaktadır. Halk hergün muayyen vakitlerde hiç olmasa yarım saatlik bir tıbbi muayenenin Çocuk Esirgeme Merkez ve Kolunda varlığını bilir ve gelirse yurda ve Kurum’a büyük hizmet ve iyilik yapmış olacaktır. Hasta bir çocuk ve anne Kurum’da göreceği bu hayat yardımını unutamaz, bunu bilenler de Kurum’a sevgisini esirgemez.„
Kurum’un muayenehaneleri ve dispanserleri üç tür çalışma yapmak üzere kurulmuştur;
1 – Çocuk hastalıkları muayeneleri,
2 – Annelere yönelik olarak, kadın hastalıkları muayeneleri,
3 – Çocuk ve annelere yönelik olarak diş kontrolleri ve tedavileri.
Muayenehanelerde uzman doktor, doktor, diş hekimi, ebe ve hemşireler görev yapmışlardır. Muayenehaneler ve dispanserlerin hangi saat ve günlerde hizmet vereceği belirtilmiştir. Bazı muayenehaneler bağımsız çalıştığı gibi, büyük çoğunluğu o dönemde yeterli doktor bulunmaması nedeniyle diğer sağlık kuruluşlarından ücreti karşılığı veya gönüllülük esasıyla doktor çalıştırılmışlardır.
Kurum ana çocuk sağlığı hizmetlerinin yanısıra, diş sağlığı konusuna gereken önemi vermiş ve diş muayenehaneleri açmıştır.
